Geplaatst door: Hans op: december 30, 2011
Het is een roerig jaar geweest. Velen hoopten of verwachten de val van de coalitie. Harde maatregelen, protesten, kredietcrisis. Wie profiteert er, wie zijn de verliezers en wie houdt zijn kruit droog. Nee, geen voorspelling voor het komende jaar. Slechts een terugblik.
De VVD gaat nog altijd fier aan kop. Sinds de formatie behoudt de VVD haar positie. Wel met wat ups en downs maar onder de 32 zetels komt de VVD amper. Al het politieke gekrakeel gaat aan de VVD voorbij. Zelfs het bedroevende optreden van Rutte in Europa, raakt hem nauwelijks. Voor hem draait de geluksmachine nog, waar vele andere Nederlanders het toch met een stuk minder moeten doen.
Het CDA ligt compleet verslagen in de hoek. Ondanks alle mooie woorden van Peetoom. Het feit dat het CDA zo nadrukkelijk op de bank ligt, kan de reden zijn dat de VVD zo buiten schot blijft. Elke maatregel van een CDA bewindsman / vrouw wordt onder het vergrootglas gelegd. Daarbij is het vaak stuntelige optreden van sommige CDA bewindslieden, voldoende aanleiding om de partij in de media nogmaals over het mes heen te halen. Met alle electorale gevolgen van dien.
Opvallend is de gestage terugval van de PVV. Stond de PVV tijdens de formatie nog gemakkelijk rond de 30 zetels. Nu zit de PVV gemiddeld rond de 25 zetels. Wilders spreekt steeds minder aan. Wat ik al eerder signaleerde, is dat de berichten van Wilders nauwelijks effect meer hebben. Dat was tot 2010 wel anders. Elke tweet oprisping van Wilders leidde direct tot een stijging in de peilingen van de PVV. Wilders roert zich ook veel minder. Af en toe een oprisping, maar verder houdt hij de coalitie uit de wind.
De opkomende partij is de SP. Het heeft even geduurd maar Emiel Roemer heeft de juiste toon gevonden in het politieke debat. Gestaag bouwt hij zijn winst uit.Dit ten koste van PVDA en deels PVV waarmee een deel van de achterban gedeeld wordt.
De PVDA is een beetje wispelturig. Eind vorig jaar langzaam afgezakt richting de 24 zetels en rond die grens blijft de PVDA zweven. Dus dat de PVDA verslagen in de hoek ligt, is wel erg overdreven. Maar dat de SP zo sterk kan opkomen naast de PVDA moet hun toch zorgen baren. Cohen tracht het nu met de directe aanval op Wilders. Maar of dat helpt valt te betwijfelen. De PVDA is vooral ook de partij die de coalitie in het zadel houdt, in de ogen van vele kiezers. Op zich klopt dit natuurlijk niet. Het zijn de coalitiepartijen die bepalen of dit kabinet blijft zitten en niet de oppositie. Maar het beeld is wel gevestigd.
D66 blijft redelijk stabiel zweven in de buurt van de 14 zetels. Ze zijn tov van vorige licht gestegen en weten die winst vast te houden.
GroenLinks is nog altijd niet hersteld van de Kunduz affaire. Sterker. GroenLinks begint weg te zakken. Tot eind vorig jaar consequent boven de 10 zetels. Nu is de 8 zetel grens een moeilijke opgave. De Kunduz affaire en de relatieve onzichtbaarheid in de 2e kamer, doet GroenLinks niet veel goeds in de peilingen. Misschien wat minder in het land en wat meer aan de interruptie microfoon. Daar wordt de wedstrijd gewonnen, niet in het land. De PVDD klopt steeds nadrukkelijker aan de deur van dierminnend GroenLinks. De 4 zetels van de PVDD zouden eigenlijk door GroenLinks geïncasseerd kunnen worden.
De overige partijen, Christenunie, SGP en 50+ zijn stabiel in de peilingen.
Coalitie versus Oppositie.
De oppositie is weer helemaal terug. Links verslagen? Nou niet bepaald. De verhoudingen zijn weer keurig netjes terug tussen de 72-78 lijnen. Een enorm herstel van Links, of verlies van Rechts zoals U wilt. Zeker als je bedenkt dat direct na de formatie, de coalitie maar liefst 87 zetels scoorde in de peilingen. Maar dat is gebruikelijk in de peilingen. Elk kabinet scoort enorm sterk direct na de formatie. Daarna begint het afkalven. Het CDA verliest aan de oppositie maar ook Wilders moet een veer laten ten faveure van Links.
Toch nog maar een voorspelling? Of de formatie breekt valt eigenlijk niet te voorspellen. Maar als ik een zondebok moet aanwijzen dan zal dat het CDA zijn. De VVD heeft momenteel geen enkele behoefte en noodzaak tot een breuk. De VVD heeft juist veel te verliezen als zij het ‘huis’ opblazen. Wilders heeft wel een grote mond, maar zijn belangrijkste drijfveer is om linkse partijen buiten de treveszaal te houden. Daarvoor offert hij alles op, incluis zijn hele verkiezingsprogramma. Het CDA is in deze formatie de enige partij die mogelijk wat te winnen heeft. Het verlies van het CDA is desastreus voor die ooit eens grote en trotse partij. Verslagen en vernederd ligt zij in de hoek en de bodem is nog steeds niet bereikt. In het voorjaar is er een CDA congres. Grote kans dat er besloten wordt tot een andere koers. Een koers die weg buigt van deze coalitie. Dat zal ongetwijfeld tot botsingen leiden in de 2e kamer. Laat de oppositie daarop voorbereid zijn en Verhagen of Buma de munitie te geven die nodig is om de coalitie te laten vallen. Want elke CDA’er weet nu inmiddels dat de koers van Verhagen een doodlopende weg is. Een weg die eindigt in het politieke ravijn. Het is een kwestie van tijd dat de ‘mastodonten’ binnen de CDA een doorslaggevende stem gaan krijgen. Want uiteindelijk blijken zij toch gelijk te krijgen. De brief van Klink ligt zwaar, heel zwaar op de maag van het CDA.
december 31, 2011 bij 10:09 am
Als het CDA inderdaad ‘bewust’ het kabinet gaat laten vallen, dan hebben ze om succesvol te zijn een staaltje strategie bij nodig die Jack de Vries in zijn beste jaren in de schaduw stelt. Allereerst, de partij staat op verlies, dus kunnen ze daar niet ook nog een ‘wie breekt, betaalt’ belasting bij gebruiken. Daartoe zullen ze, zoals de PvdA in 2010 deed, een populair onderwerp moeten gebruiken. Mauro leverde afgelopen jaar zo’n onderwerp, maar het asielbeleid is toch een moeilijk punt voor het CDA om op te breken. Dat het CDA binnen het kabinet breekt (zoals de PvdA bij Balkenende IV) lijkt me onwaarschijnlijk, daarvoor is Verhagen te veel ‘getrouwd’ met dit kabinet. Maar als de fractie met het kabinet gaat breken (zoals de VVD bij Lubbers II), dan heeft het asielbeleid als nadeel dat de minister waarin het vertrouwen moet worden opgezegd, Gerd Leers is.
Wellicht is een oplossing om binnen het kabinet een scheuring te veroorzaken, maar dan niet langs partijlijnen. De fractie steunt vervolgens Gerd Leers en wellicht andere CDA-bewindslieden tegen de VVD en waarschijnlijk Verhagen en anderen. Dat levert echter het probleem op dat de partij erg duidelijk verdeeld is, en geruzie binnen een partij, daar houdt de kiezer ook niet van. Wat me tot het tweede probleem voor het CDA brengt: Ze zullen van Verhagen moeten afkomen zonder een duidelijke interne ruzie. Nu heeft het CDA al eens succesvol een eigen partijleider ten val gebracht (Jaap de Hoop Scheffer in 2000), maar het blijft toch altijd een gevaarlijke situatie. Het beste voor het CDA zouden een vrijwillige terugtred van Verhagen of een return van Camiel Eurlings zijn, maar het eerste zie ik niet gebeuren, en Eurlings zal vermoed in ‘gevraagd’ willen worden – en dan is Eurlings vragen net zo gevaarlijk voor de partij als zelf het partijleiderschap ambiëren.