Populisme als crisis reactie.
Geplaatst door: Hans op: januari 7, 2012
- In: Economie | Europa | Maatschappij
- Reactie!
De artikelen over populisme beschrijven nagenoeg feilloos het succes ervan en zoeken geestdriftig naar een afdoende antwoord op dit verschijnsel. Wat veelal in de artikelen ontbreekt is een werkelijke analyse van de oorzaak van populisme. Crisistijden zijn als olie op vuur voor populisten, waardoor de vraag dient te zijn waarom de politiek het tot zover heeft laten komen en vervolgens zo halfslachtig omgaat met de crisis.
Populisme is korte termijn politiek zonder moreel kompas. Het speelt in op de heersende onvrede gevoelens van groepen burgers en blaast deze zover mogelijk op om het maximale effect te bereiken. Dat populisme vegeteert wel op een voedingsbodem die de oude politiek zelf heeft gecreëerd maar waar het geen heldere aansprekende antwoorden op heeft.
Wilders heeft een aantal kernpunten waar zijn partij om draait. Europa, het bemoeizuchtige ondemocratische orgaan dat ‘onze’ manier van leven wil verpesten. De kostbare massaimmigratie wat de Nederlandse burger moet betalen en ook nog eens last van heeft in zijn eigen buurt. Wederom wordt onze manier van leven bedreigd. Law & order. Veiligheid en geborgenheid, afgedwongen door een sterk optredende Overheid. Ook hier wordt gestreefd om onze manier van leven te borgen.
Populisme drijft op denkbeelden en amper op feitelijkheden. Om die reden is op bovenvermelde standpunten veel af te dingen. Wat niet valt af te dingen is dat onze samenleving in korte tijd drastisch is verandert. Een verandering waar veel burgers geen behoefte aan hebben. Zaken als europese integratie en globalisering gaat aan vele deuren voorbij. Toch worden diezelfde burgers geconfronteerd met de negatieve effecten hiervan. Dagelijks dringen die effecten via het nieuws en nu ook via de portemonnee hun leven binnen. Anderzijds worden de positieve ontwikkelingen ervan als vanzelfsprekend ervaren. Dat was tenslotte ook de belofte van de politici.
Veel mensen kunnen of willen niet omgaan met sterke veranderingen. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Zodra het huisje, boompje, beestje is gerealiseerd, zoeken veel mensen stabiliteit en rust. Geen gezeur aan hun hoofd en zeker geen crisis die hun begrip te boven gaat. Het CDA is als conservatieve middenpartij, in zekere zin, lange tijd bewaker geweest van dit gedachtegoed. “Gaat U maar rustig slapen, het CDA waakt over U”. Totdat de burger wakker schrok en de CDA belofte een nachtmerrie bleek te zijn. Maar niet alleen het CDA is hier debet aan. Alle partijen hebben op enige wijze in meer of mindere mate hieraan bijgedragen.
De PVV vegeteert op de grote fouten die zijn gemaakt in het verleden en op het feit dat burger onvoldoende doordrongen was van de gevolgen. De traditionele politieke partijen hebben nog altijd te weinig oog hiervoor en trekken te weinig lering uit de lessen van het verleden. Roepen om meer Europa om de crisis te bestrijden is amper populair. Niet alleen vanwege het verleden, maar ook omdat het verhaal te abstract blijft. Economen staan te ver van de burger af en hun verhaal is te complex om begrepen te worden. Het verhaal van de PVV is daarentegen klip en klaar; “Laat de grieken maar zelf hun schulden betalen”.
Het huidige gebrekkige leiderschap in Europa om de crisis te lijf te gaan, geeft het populisme keer op keer brandstof. Als in Nederland de oppositie zonder al teveel morren het halfslachtige beleid keer op keer steunt, wordt de situatie er niet veel beter op. Menig burger zal zich afvragen wanneer de oppositie daad bij woord voegt en de spreekwoordelijke telefoon niet meer opneemt. Laat de oppositie bij de komende begrotingsronde in het voorjaar, niet de fout maken door weer geen duidelijke keuzes te maken. Het samenwerkingsmodel met de regering levert niet die resultaten op, die in het begin werden gekoesterd. Tijd om de eigen lijn te volgen. Laat de oppositie zich ook realiseren dat lachebek Rutte zelf gekozen heeft voor de huidige constructie en daarmee ook de verantwoordelijkheid voor het instabiele karakter ervan. De wereld valt echt niet om als de oppositie zijn steun intrekt. Anders zou het voor de PVV wel eens heel gunstig kunnen zijn om de stekker eruit te halen en werkelijk groot te worden.
