Geplaatst door: Hans op: februari 14, 2012
De belangrijkste ontwikkeling over de afgelopen 4 weken, sinds mijn vorige peiling publicatie, is de verschuiving van kiezers van de PVV naar de SP. Een merkwaardig verschijnsel dat mij doet denken aan de gordijnbonus tijdens de laatste verkiezingen voor de PVV. Om die reden twijfel ik ook aan de juistheid van deze verschuiving.
Een dergelijke rechts-links verschuiving heeft zich niet eerder voorgedaan. Het lijkt mij niet uitgesloten dat net als voor de verkiezingen, de peilingen gestuurd worden door een specifieke groep pvv aanhangers. Zodoende lijkt het met de PVV gedaan, terwijl dan tijdens de verkiezingen deze zetels ineens weer terug zijn op Rechts. Merkwaardig dat de peilers, Synovate en Maurice de Hond, klakkeloos hun peilresultaten op dit punt geloven.
Verhouding lange termijn
In bovenstaande grafiek [uitslagen verkiezingen] zijn de verschillende partijen gegroepeerd naar de links-rechts oriëntatie. D66 en klein christelijk zijn separaat weergegeven om het beeld zuiverder te maken. Sinds 1956 is er geen enkel moment geweest dat linkse partijen meer zetels haalden dan rechtse partijen. Nederland is zonder enige twijfel een rechts georiënteerd land.
Ontwikkeling laatste 2 kabinetten
Deze grafiek toont de verhoudingen tussen de 2 oriëntaties sinds 2006 bij het aantreden van Balkenende IV. Ook in deze grafiek wordt duidelijk dat Rechts de boventoon voert. Zelfs tijdens het momentum van Wouter Bos, de aanvang van de crisis, haalde de Linkse partijen niet zo veel zetels in peiling zoals nu gebeurd met de SP. En het momentum van Wouter Bos bouwde zich geleidelijk op. Nu is er sprake van een plotse ommekeer.
Dat maakt het ongeloofwaardig. Dat PVV kiezers als gevolg van de twitter van Wilders over de sjaal van Beatrix ineens weggejaagd zijn. De PVV kiezer heeft wel betere redenen gehad dan de Beatrix affaire.
Ook nu weer zien we dat Maurice de Hond een grotere verschuiving waarneemt dan Synovate. Het was ook Maurice de Hond die tijdens de laatste verkiezingen, de gordijnbonus van de PVV het meest had onderschat. Daardoor zat MdH er weer dik naast en onderbouwt weer dat de peilresultaten van MdH met een grote korrel zout genomen moeten worden.
Ook tijdens de verkiezing van de Nederlander van de Eeuw, enige jaren geleden, werden de peilers op het verkeerde been gezet door LPF kiezers, die ineens Fortuyn naar grote hoogte stuwde in de uitslag. Het is andermaal een bewijs hoe kwetsbaar de peilingen zijn, omdat het onderzoek van de peilers veel te grof is en weinig gedetailleerde uitwerking krijgt. Het moet snel en goedkoop, want er moet nieuws gemaakt worden.
Vergelijk B-IV vs R-I
Deze grafiek toont het gemeten peil resultaat versus het behaald aantal zetels in de 2e kamer tijdens de verkiezing. Daarbij is de ontwikkeling van het kabinet Balkenende IV afgezet tegen die van Rutte-I. De peilingen zijn op basis van reeks en niet van week, omdat de peilers niet consequent zijn in het volgen van weken.
Als het aantal gepeilde zetels een weerspiegeling is van het vertrouwen dat men heeft in het kabinet, dan volgt het kabinet Rutte dezelfde lijn als Balkenende. Het enige verschil zit in het feit dat Rutte-I bij aanvang meer vertrouwen genoot dan B-IV. Daardoor loopt de lijn boven die van B-IV in eerste instantie. Inmiddels is Rutte afgezakt naar hetzelfde niveau. Het verloop van de PVV zetels naar de SP is hier debet aan. Maar een dergelijke terugval was op meting 31 bij B-IV ook waarneembaar , zij het minder sterk.
Dit verschijnsel staat bekend als het einde van de wittebroodsweken. De eerste paar maanden kan het kabinet nog rekenen op de euforie onder zijn eigen aanhang agv een geslaagde formatie. Daarnaast is het kabinet in de eerste maanden bezig met de uitwerking van plannen. Pas als die op tafel komen, ontnuchtert de kiezer en gaat kritischer reageren. Een inzakkend resultaat in de peiling is het resultaat. Elk kabinet kent dit effect. In die zin doet Rutte het niet anders dan voorgaande kabinetten. Het is alleen de grote terugval van de PVV die de wenkbrauwen doet fronsen. En waar ik zeer grote twijfels bij heb.
Welke peiler doet aanvullend onderzoek om het lek boven tafel te krijgen?
aanvulling 14-2-2012
Bovenstaande grafiek bijgevoegd om issue wat duidelijker te maken. Waar de afgelopen weken, sowieso in de peilingen over langere termijn, er een geleidelijk verloop, ontstaat bij SP ineens een enorme uitschieter. Exceptioneel, waardoor de betrouwbaarheid van de peiling ter discussie gesteld kan worden
februari 14, 2012 bij 1:06 am
Dat de peiling gestuurd wordt door een groep PVV-stemmers, lijkt me onwaarschijnlijk: Welk nut zou het hebben voor PVV’ers om de peilingen te sturen? Daarnaast is de opkomst van de SP voor slechts een klein deel te danken aan de PVV. De twee verschuivingen waren weliswaar voor een flink deel gelijktijdig, maar dat wil nog niet zeggen dat de stemmers van PVV naar SP zijn gegaan. Dat kan gecontroleerd worden aan de hand van de winst & verlies rekening bij de politieke barometer. Daarvoor zijn helaas geen data voorhanden van eind december, maar als we begin december (PVV 27, SP 18) met begin februari (PVV 20, SP 31) vergelijken, zien we dat de nieuwe SP-zetels komen van:
* PvdA 5.5 zetels
* niet-stemmers 3.5 zetels
* PVV 3 zetels
* GL 0.5 zetels
* VVD 0.5 zetels
terwijl de PVV verliest aan:
* niet-stemmers 4.5 zetels
* SP 3 zetels
* VVD 0.5 zetels
* PvdA 1 zetel winst
De SP zit dus nog steeds in de peilingen de PvdA harder op te eten dan de PVV. Henk en Ingrid geven bij de opiniepeiler niet in de eerste plaats aan dat ze SP gaan stemmen, maar vooral dat ze de volgende verkiezingen aan zich voorbij zullen laten gaan.
februari 14, 2012 bij 10:51 am
Of die pvv stemmer daar baat bij heeft, is inderdaad onduidelijk. Maar dat gold ook voor het kiesgedrag versus peilgedrag voorafgaand aan verkiezingen. Peilers hebben zelf moeten constateren dat pvv stemmers in de peilingen er niet vooruit kwamen dat ze pvv stemden. Daardoor schoten ze flink naast. Het is niet ondenkbaar dat een dergelijke beweging weer ontstaat.
Dat de winst van de SP grotendeels uit de PVDA voortkomt, betwijfel ik. Kiezers blijven binnen hun blok en die verhoudingen zijn over t algemeen redelijk stabiel. Wat nu gebeurd is een grote shift tussen blokken en dat is onwaarschijnlijk. De verschuiving die jij aangeeft, dat de sp de pvda leegsnoept, zou betekenen dat de kiezer binnen t blok blijven.[in dit geval t linkse blok] Maar dat gebeurd juist niet. Dat is wat ik constateer en wat ik merkwaardig vind.
februari 16, 2012 bij 11:30 am
Volgens de door mij genoemde data van Synovate is de blokverschuiving voor een groot deel maar schijn, of in elk geval, wordt het niet veroorzaakt door kiezers die overlopen. Meer dan het aantal kiezers daad daadwerkelijk van de PVV naar de SP (of meer algemeen, van een ‘rechtse’ naar een ‘linkse’ partij), wordt de verschuiving veroorzaakt doordat PVV-aanhangers volgens de peiler minder geneigd zijn te gaan stemmen dan ze in 2010 waren, en SP-aanhangers juist meer. Samen levert dat hetzelfde resultaat op als was er een kiezer tussen de partijen overgegaan.
Desondanks ben ik het met je eens dat er hier iets vreemds aan de hand is. Maar voor mij ligt het vreemde vooral in de snelle groei van de SP. Uniek is die niet, wel zeldzaam. Maar wat wel uniek lijkt, is dat een dergelijke grote stijging of daling in een politiek niet eens zo heel rumoerige periode plaatsvindt. Er is geen verkiezingscampagne, geen regeringscrisis, geen leiderwisseling. De aanleiding voor de stijging van de SP zal ongetwijfeld in de Eurocrisis liggen, maar zelfs dan is de timing nog erg eigenaardig. Desondanks, juist het feit dat de verschuiving zo groot is, doet me besluiten dat het wel echt moet zijn – een paar zetels kan worden gemanipuleerd of aan statistische fouten liggen, maar 10 zetels verschil moffel je daar niet mee weg.
Betreffende de PVV ben ik er ook nog niet uit. Ongetwijfeld hebben de uitspraken over de koningin in Oman de partij geen goed gedaan – voorzover ik me kan herinneren voor het eerst dat niet alleen de andere partijen, maar ook de PVV-aanhang zelf zich tegen uitspraken van Wilders keert, maar dat lijkt me onvoldoende om de gehele daling te verklaren. Wat het wel is, weet ik ook niet.
februari 16, 2012 bij 7:22 pm
Het is inderdaad gissen. Vandaar mijn oproep onder aan mijn stuk aan peilers om dit toch eens uit te pluizen
Zal er wel niet van komen. Maar inderdaad, kan ook komen doordat de neiging tot stemmen ineens verschuift. Dat leidt direct tot geheel andere verhoudingen. We wachten het maar eens af of dit een stabiele ontwikkeling is of dat het zodirect weer uitvlakt.